Đã bao giờ bạn hét vào mặt con cái chỉ vì quá tức giận, để rồi ngay sau đó chìm trong cảm giác tội lỗi và tự trách chưa? Nếu câu trả lời là có, thì cuốn sách “Con cái chúng ta đều tốt” của Tiến sĩ Becky Kennedy chính là cuốn sách về giáo dục con cái mà bạn đang tìm kiếm.

Làm cha mẹ là một hành trình đầy rẫy những cung bậc cảm xúc, từ niềm hạnh phúc vô bờ khi thấy con khôn lớn đến những khoảnh khắc tuyệt vọng, bế tắc khi con bướng bỉnh. Trong thế giới hiện đại đầy áp lực, chúng ta thường bị cuốn vào những phương pháp giáo dục mang tính đối phó như la mắng hay trách phạt. Những phương pháp này thường chỉ tập trung vào việc định hình hành vi bề nổi mà bỏ quên thế giới nội tâm đang khao khát được thấu hiểu của các con.

Vì vậy, thay vì chú trọng vào kết quả, giáo dục con cái tập trung vào sự kết nối sẽ vừa có thể tác động thay đổi hành vi, vừa giúp hàn gắn mối quan hệ gia đình. Cuốn sách “Con cái chúng ta đều tốt” của Tiến sĩ Becky Kennedy chính là cuốn sách về giáo dục con cái mà bạn đang tìm kiếm. Không giống như những cuốn sách dạy con truyền thống thường tập trung vào việc thưởng - phạt hay kiểm soát hành vi, Tiến sĩ Becky Kennedy đưa chúng ta quay về một nguyên lý cốt lõi, giản đơn nhưng đầy sức mạnh: Bên trong mỗi đứa trẻ (và cả chính chúng ta) đều mang bản chất tốt đẹp.

Nguyên lý Hai điều cùng đúng: Nền tảng của sự thấu cảm

Chủ đề xuyên suốt và đắt giá nhất của cuốn sách là sự phân định rạch ròi giữa căn tính (chúng ta là ai) và hành vi (chúng ta làm gì). Khi một đứa trẻ ném đồ chơi, đánh em hay gào khóc ăn vạ, phản xạ tự nhiên của cha mẹ thường là dán nhãn hư hỏng, ích kỷ hay khó bảo. Nhưng Becky Kennedy lập luận rằng hành vi xấu không phải là biểu hiện của một đứa trẻ hư, mà là dấu hiệu của một đứa trẻ đang gặp khó khăn trong việc xử lý những cảm xúc quá tải. Mọi hành vi đều là ô cửa sổ để nhìn vào những nhu cầu chưa được đáp ứng bên dưới. Khi tin tưởng vào bản chất tốt đẹp của trẻ, chúng ta sẽ chuyển tâm thế từ việc muốn sửa đổi con sang việc muốn giúp đỡ con vượt qua những cơn bão cảm xúc.

Để vận hành niềm tin này trong thực tế, tác giả giới thiệu nguyên lý Hai điều cùng đúng – một công cụ mạnh mẽ để chấp nhận tính đa dạng sắc thái trong cảm xúc con người. Bạn có thể là một người mẹ tốt đồng thời cũng có lúc quát mắng con; bạn có thể đặt ra ranh giới nghiêm khắc nhưng vẫn dành cho con tình yêu thương bao la. Tương tự, con bạn có thể là một đứa trẻ ngoan nhưng đang cảm thấy vô cùng tức giận vì không được xem ti vi. Khả năng chấp nhận đồng thời hai sự thật này giúp cha mẹ giữ được sự bình tĩnh và tôn trọng tính cách của đứa trẻ mà không cần phải thuyết phục con rằng con đã sai. Đây chính là sự thấu hiểu giúp tạo nên cảm giác an toàn, từ đó mở đường cho việc điều tiết cảm xúc lành mạnh.

Việc tin tưởng vào bản chất tốt đẹp hoàn toàn không đồng nghĩa với sự nuông chiều. Ngược lại, nó giúp cha mẹ thiết lập những ranh giới vững chắc và đầy trắc ẩn. Tác giả viết: Nhìn nhận bản tính tốt của con bạn không có nghĩa là dung dưỡng hành vi xấu và cũng không khiến bạn trở thành người cha hay người mẹ dễ dãi... Tách biệt bản chất của mỗi người với hành vi của họ là chìa khóa để tạo ra những phương thức can thiệp giúp giữ gìn mối quan hệ của bạn, đồng thời đưa đến những thay đổi lớn lao. Becky Kennedy mô tả vai trò của cha mẹ như những người “phi công” - dẫn dắt, kiên định, điều khiển con tàu vượt qua giông bão cảm xúc. Khi chúng ta thực hiện đúng nhiệm vụ giữ an toàn và đặt ranh giới, trẻ sẽ học được cách tin tưởng vào sự dẫn dắt của chúng ta và cảm thấy an ổn để khám phá chính mình.

Con cái chúng ta đều tốt | Becky Kennedy

Tái thiết lập kết nối từ những rạn nứt

Khi thay đổi tư duy từ Con đang chống đối mình sang Con là người tốt nhưng đang gặp khó khăn, cơn giận của chúng ta sẽ dịu lại, nhường chỗ cho sự bao dung và thấu cảm. Tác giả khẳng định rằng những khoảnh khắc rạn nứt không làm hỏng mối quan hệ, nếu chúng ta biết cách quay lại và hàn gắn. Sửa sai (Repair) là một trong những từ khóa quan trọng nhất trong cuốn sách. Một lời xin lỗi chân thành, một cuộc trò chuyện cởi mở sau cơn nóng giận không chỉ chữa lành vết thương cảm xúc cho trẻ mà còn dạy con bài học về trách nhiệm và sự bao dung. Cha mẹ tốt không phải lúc nào cũng hành động đúng. Cha mẹ tốt là người biết sửa sai. Hành động hàn gắn giúp viết lại cái kết cho những ký ức sợ hãi, biến chúng thành những trải nghiệm về sự thấu hiểu và kết nối sâu sắc hơn.

Bên cạnh việc hàn gắn, Becky Kennedy cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng Quỹ kết nối mỗi ngày. Giống như một tài khoản ngân hàng, chúng ta cần liên tục nạp vào đó những giây phút vui vẻ, những sự công nhận và thấu cảm để có thể rút ra sử dụng trong những lúc căng thẳng khi phải thực thi ranh giới. Những hoạt động đơn giản như Giờ chơi không điện thoại hay sự tinh nghịch, ngốc nghếch trong sinh hoạt hàng ngày sẽ tạo nên một nguồn dự trữ cảm xúc tích cực dồi dào. Khi một đứa trẻ cảm thấy mình được nhìn nhận và có giá trị, chúng sẽ có xu hướng hợp tác tự nguyện thay vì tuân thủ vì sợ hãi. Sự kết nối chính là phương thuốc đối trị hiệu quả nhất cho cảm giác xấu hổ – thứ cảm xúc độc hại thường khiến trẻ thu mình hoặc bùng nổ hành vi sai trái.

Con cái chúng ta đều tốt không chỉ là cẩm nang nuôi dạy trẻ, mà còn là một cuốn sách về phát triển bản thân dành cho bậc phụ huynh. Đọc sách, bạn sẽ thấy mình được thấu hiểu, được gỡ bỏ những lo âu từ tuổi thơ của chính mình để không truyền lại nó cho thế hệ sau. Tác giả thôi thúc chúng ta phải biết chăm sóc bản thân trước khi có thể chăm sóc con cái hiệu quả. Chúng ta không thể kiên nhẫn với con nếu bản thân đang kiệt sức và oán giận. Việc học cách nói sự thật với chính mình và với con về những khó khăn đang gặp phải sẽ tạo nên sức bật tinh thần cho cả gia đình. Cuốn sách là lời nhắc nhở rằng mục tiêu của việc làm cha mẹ không phải là tạo ra những đứa trẻ vâng lời máy móc, mà là nuôi dưỡng những con người có sức bật tinh thần, biết điều tiết cảm xúc và tin vào giá trị bản thân.

Vì sau tất cả, dù có chuyện gì xảy ra, chúng ta và các con đều tốt đẹp từ bên trong. Thay vì ám ảnh về việc phải trở thành những cha mẹ hoàn hảo không bao giờ mắc lỗi, hãy tập trung vào việc trở thành những cha mẹ có khả năng kết nối và sẵn lòng sửa sai. Hành trình này đòi hỏi sự dũng cảm để nhìn lại những mô thức cũ và sự kiên trì để xây dựng những thói quen mới, nhưng kết quả nhận được sẽ là một gia đình ấm êm, nơi mỗi thành viên đều cảm thấy an toàn để là chính mình. Hãy nhớ rằng, chưa bao giờ là quá muộn để thay đổi quỹ đạo phát triển của con cái và hàn gắn những rạn nứt trong chính trái tim chúng ta.