Mười giờ tối, giờ nhiều người mới gập máy tính rời văn phòng, cũng là giờ tiệm bánh Hwawoldang trong tiểu thuyết Hàn Quốc “Tiệm bánh nửa đêm” mở cửa. Khách của tiệm có hai tiếng và một chiếc bánh để làm nốt việc họ từng nghĩ mình còn thừa thời gian để làm.

Chuyện bắt đầu từ một bản di chúc có điều kiện. Bà Im Yun Ok để lại cho cháu gái Hong Yeon Hwa tiệm bánh Hwawoldang, kèm yêu cầu cô phải tự tay đứng quầy ít nhất một tháng, và chỉ được mở cửa từ 22 giờ đến nửa đêm. Thứ đi kèm cửa tiệm là khoản nợ hàng trăm triệu won cùng một câu dặn mà Yeon Hwa đọc mãi không hiểu: “hãy sống trong chờ đợi”.

Cô hiểu ra khi những vị khách đầu tiên bước vào. Họ ăn mặc bình thường, nói năng bình thường, người vụng vẫn vụng, người nhút nhát vẫn loay hoay như hồi còn sống. Chỉ khi đứng dưới ánh đèn trong tiệm mới thấy họ không có bóng. Đó là những người đã mất, đang chờ rời kiếp cũ để tái sinh, và trước khi đi, mỗi người đặt một món bánh gắn với một ký ức, nhiều khi để gửi lại điều chưa kịp nói với người ở lại.

Điều mình để ý đầu tiên là những việc dang dở ấy nhỏ đến mức nào. Một người mẹ chết trong đám cháy vì quay lại lấy xấp thiệp cưới con gái tự tay làm. Một cựu vận động viên bóng rổ nhút nhát, ba năm sau khi mất vẫn chưa rời đi được vì lời tỏ tình còn nằm trong cổ họng. Một cô họa sĩ trẻ bệnh nặng, ra đi ngay trước ngưỡng thành công mà cô và người bạn thân đã gồng gánh suốt nhiều năm khó khăn. Và một cậu bé mười tuổi chỉ muốn để lại cho chị gái vài chiếc bánh gạo nếp dâu tây.

Không ai trong số họ trăn trối điều gì lớn lao. Lee Onhwa cố ý giữ mọi thứ ở cỡ đời thường, và chính vì thế mà nó chạm. Người đọc nhận ra ngay kiểu việc ấy, vì trong lịch của ai cũng có vài dòng như vậy: một cuộc gọi về nhà để dành đến cuối tuần, một lời cảm ơn định nói khi nào rảnh, một món quà mua rồi mà chưa đưa.

Chiếc bánh trong truyện vì vậy không phải đạo cụ cho đẹp. Bánh gạo sôcôla giữ lại thứ tình cảm vụng về của người mẹ dành cho con gái. Wagashi hoa mơ giữ một lời tỏ tình đến quá muộn. Dango trà xanh gắn với tình bạn và giấc mơ hội họa. Mỗi khi Yeon Hwa nắm tay một vị khách, người đọc bị kéo ngược về quá khứ để sống lại khoảnh khắc quan trọng nhất của người ấy, rồi lại quay về căn bếp, nơi món bánh phải xong trước khi kim đồng hồ chạm mười hai giờ.

Sở dĩ cái hạn nửa đêm ấy có sức nặng là vì nó biến mỗi chương thành một cuộc đếm ngược có đích rõ ràng. Khách đến, Yeon Hwa nghe kể, nhào bột, canh lò. Nửa đêm, khách phải đi. Chiếc bánh không giữ được ai ở lại và cũng không sửa được điều đã xảy ra. Nó chỉ cho người đã mất thêm một cơ hội khép lại việc còn dở, còn người sống thì đôi khi chỉ nhận được lời giải thích vì sao món bánh ấy lại đến tay mình.

Người đứng sau quầy cũng có chuyện chưa xong của riêng mình. Lúc mới nhận tiệm, Yeon Hwa lo một bài toán rất thực là làm sao giữ cho cửa hàng đầy nợ này sống sót. Cô phải học lại từng món bà từng làm, làm quen với luật lệ kỳ lạ của Hwawoldang, và dần nhận ra việc của mình trước hết là nghe. Có những câu chuyện người ở lại sẽ không bao giờ được nghe trực tiếp, và Yeon Hwa là người nghe chúng trước. Công việc ấy từng bước đưa cô quay về cái chết của cha mẹ và khoảng cách với người bà đã nuôi mình mà cô chưa bao giờ thật sự hiểu.

Trớ trêu là cuốn sách về cái chết lại có những đoạn khiến người đọc bật cười. Công đó thuộc về Sa Wol, vị thầy pháp trẻ bí ẩn luôn xuất hiện đúng lúc để gỡ rối cho Yeon Hwa. Những màn đối đáp giữa hai người kéo câu chuyện ra khỏi không khí chia ly kéo dài, và nối các mẩu chuyện nhỏ của từng vị khách vào tuyến chính của cô chủ tiệm.

Ai theo dõi kệ sách dịch vài năm gần đây sẽ thấy “Tiệm bánh nửa đêm” đứng chung hàng với một dòng tiểu thuyết Hàn lấy bối cảnh cửa tiệm nhỏ, từ cửa hàng tiện lợi, hiệu sách khu phố đến cửa hàng bán giấc mơ, mà độc giả hay gọi chung là văn học chữa lành. Cái hạn giờ lại gợi nhớ quán cà phê trong tiểu thuyết của nhà văn Nhật Toshikazu Kawaguchi, nơi khách phải quay về trước khi cà phê nguội. Dù vậy, chỗ riêng của Lee Onhwa không nằm ở việc một cửa tiệm tiếp được khách từ thế giới bên kia. Nó nằm ở câu hỏi nhỏ hơn: vì sao một người đã chết vẫn nhớ chính xác món bánh mình muốn đặt. Một mùi vị quen có thể giữ lại căn bếp từng đứng, người từng ngồi đối diện, một buổi chiều tưởng như bình thường. Ở Hwawoldang, ký ức trở về theo đúng lối ấy.

Lee Onhwa, tác giả “Tiệm bánh nửa đêm”

Lee Onhwa là bút danh. Tác giả bắt đầu viết từ năm 2018 dưới một cái tên khác, hiện sống ở Seoul, và “Tiệm bánh nửa đêm” (tên tiếng Anh: A Midnight Pastry Shop Called Hwawoldang) là tiểu thuyết đầu tiên ký dưới tên này. Theo First News, đơn vị phát hành bản tiếng Việt, đây là tiểu thuyết Hàn Quốc đầu tiên được ký hợp đồng xuất bản tại mười một quốc gia trước cả khi ra mắt trong nước.

Con số ấy nói nhiều về sức hút của một ý tưởng, nhưng thứ ở lại sau khi gấp sách thì giản dị hơn. Người đọc sẽ tự hỏi, nếu hôm nay là ngày cuối, mình sẽ nói gì với người mình thương. Câu hỏi cũ, ai cũng từng nghe. Chỉ khác là sau vài chương, nó không còn trừu tượng nữa mà hiện thành một xấp thiệp cưới, một hộp bánh gạo dâu tây, một cuộc gọi đã hẹn lại ba lần.

Đến đó thì câu dặn của bà Im Yun Ok cũng dễ hiểu hơn. Sống trong chờ đợi, có lẽ, là chờ người khác kể hết câu chuyện của họ trước khi mình kịp làm bánh. Còn với người đọc đang cầm cuốn sách lúc gần nửa đêm, việc cần làm có khi chỉ là nhấc máy gọi một cuộc, trước khi đèn trong tiệm tắt.

HIỀN HẠNH

https://doanhnhanplus.vn/tiem-banh-nua-dem-lee-onhwa-708895.html