"Gia Định là nhớ - Sài Gòn là thương" tái hiện sinh động hơi thở đời thường của vùng đất này qua hơn nửa thế kỷ thăng trầm và biến đổi. Từ những đại lộ hoa lệ đến các ngõ nhỏ vùng ngoại ô, bộ sách là nhịp cầu nối liền di sản văn hóa với hiện tại, giúp ta thêm trân trọng cốt cách phóng khoáng và bao dung của con người nơi đây.

Trong không khí rộn ràng của những ngày đầu năm mới, khi những đóa mai vàng bắt đầu khoe sắc rực rỡ dưới cái nắng phương Nam, lòng ta chợt xao xuyến tìm về những miền ký ức xưa cũ. Bộ sách của tác giả Cù Mai Công chính là một nhịp cầu nối liền quá khứ và hiện tại, đưa người đọc trở về với những giá trị văn hóa cốt lõi của vùng đất Sài Gòn - Gia Định thân thương.

Tác giả Cù Mai Công, một người con đã sống và gắn bó hơn nửa thế kỷ với mảnh đất này, đã chắt lọc những trải nghiệm cá nhân để viết nên bộ sách “Gia Định là nhớ - Sài Gòn là thương”. Đây không chỉ đơn thuần là những trang khảo cứu về lịch sử, địa lý và văn hóa, mà còn là một “thước phim” chân thực, ghi lại thời thanh xuân của bao thế hệ giữa lòng đô thị rực rỡ và hoang sơ thuở ban đầu.

Chợ Cũ lừng lẫy và những thanh âm phố thị
 

Gia Định là nhớ - Sài Gòn là thương 1 | Cù Mai Công

Ở tập 1, tác giả dẫn dắt ta đi qua những thăng trầm của các biểu tượng gắn liền với đời sống thị dân như chợ Bến Thành và khu vực Chợ Cũ lừng lẫy. Qua góc nhìn của Cù Mai Công, Sài Gòn hiện lên với những ký ức về bánh mì Chợ Cũ hay tiếng nhạc bolero trên đài phát thanh mỗi đêm. Đặc biệt, không khí Tết xưa tại đây được nhắc nhớ thông qua nhịp sống hối hả quanh bùng binh chợ Bến Thành, nơi xe cộ giăng như mắc cửi và những chuyến xe thổ mộ (xe ngựa) gánh đầy rau từ Hóc Môn, Bà Điểm đổ về phục vụ nhu cầu sắm Tết của người dân. Những hình ảnh này không chỉ là sự mua bán thông thường mà còn là minh chứng cho một Sài Gòn dễ dàng dung nạp mọi nền văn hóa ẩm thực và lối sống phóng khoáng từ thuở ban sơ.

Phân tích sâu hơn về phong vị ẩm thực ngày xuân, tác giả gợi lại hình ảnh những lò kẹo đỏ lửa đỏ lửa quanh năm, nhưng chỉ thực sự rộn ràng nhất mỗi khi Tết đến. Kẹo Quế Hương – một thương hiệu gia truyền hơn 60 năm tại vùng Ông Tạ – đã trở thành một phần không thể thiếu trong khay mứt Tết của nhiều gia đình. Bí quyết rang đậu phộng giòn tan cùng tỉ lệ mạch nha gia truyền khiến những thanh kẹo không chỉ là món quà ngọt ngào mà còn chứa đựng cả hồn phố và sự bền bỉ của những nghệ nhân gắn bó với nghề qua bao cuộc bể dâu.

Nếp nhà Ông Tạ và tình làng nghĩa xóm
 

Gia Định là nhớ - Sài Gòn là thương 2 | Cù Mai Công

Sang tập 2, bộ sách mở rộng góc nhìn về những đại lộ sang trọng và nếp nhà bình dị vùng ngoại ô. Tác giả đặc biệt dành tình cảm cho khu Ông Tạ – nơi vốn được xem là đất giáp ranh giữa Đô thành Sài Gòn và tỉnh Gia Định cũ. Trong những ngày giáp Tết, khu vực này trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết khi dòng người từ khắp các giáo xứ Tân Việt, Tân Việt cố gắng đổ về chợ Tết Ông Tạ để mua sắm cho bằng được những phong vị quê nhà. Đây là nơi lưu giữ những nếp nhà rất Việt giữa một đô thị đang hiện đại hóa vũ bão, thể hiện qua những ngôi nhà phố có ban công rộng mở, vừa là khoảng đệm nắng mưa, vừa là nơi trẻ con treo đèn đón xuân, tạo nên một không gian sống chan hòa và bình yên.

Sự giao thoa văn hóa Bắc - Trung - Nam tại vùng ngoại ô Gia Định cũng hiện lên rõ nét và đầy ấm áp trong dịp Tết. Cù Mai Công mô tả những nghĩa cử cao đẹp khi các vị linh mục giáo xứ Ba Chuông và chư tăng chùa Giác Ngạn hay chùa Viên Giác thường xuyên qua lại thăm viếng, chúc Tết và mời nhau chung trà thân thiết. Hình ảnh này minh chứng cho sự hòa hợp tôn giáo và tình nghĩa láng giềng bền chặt, nơi con người dù không phải máu mủ ruột rà nhưng khi đã sống cùng nhau thì yêu thương, mến trọng nhau không thua gì ruột thịt.

Giữa nhịp sống hối hả của một siêu đô thị hiện đại, bộ sách của tác giả Cù Mai Công như một chuyến du hành ngược thời gian đưa ta trở về với những góc phố, nếp nhà thân thuộc của Sài Gòn - Gia Định xưa. Qua những trang viết đong đầy ký ức, người đọc sẽ tìm thấy một thanh xuân rực rỡ của phố thị và một miền thương nhớ trầm mặc của vùng đất phương Nam thuần hậu.

Khép lại bộ sách, người đọc không khỏi bồi hồi trước những ký ức đẹp đẽ vẫn được lưu giữ vẹn nguyên qua từng trang viết. Đọc lại “Gia Định là nhớ - Sài Gòn là thương” bên tách trà xuân giúp ta thêm yêu và trân trọng vùng đất và con người nơi đây. Nhân dịp Tết đến xuân về, xin chúc quý độc giả một năm mới an khang, thịnh vượng, giữ mãi trong tim những phong vị ấm áp của tình thân và lòng bao dung, như chính cái chất “thương” mà vùng đất này vẫn luôn dành tặng cho mỗi chúng ta.