Hadley Vlahos, RN The In-Between giây phút cuối cùng! NHÀ XUẤT BẢN DÂN TRÍ
Chương 1 Bà Glenda Mái tóc còn ướt đẫm sau khi tắm, tôi đứng trước TV lơ đễnh xem tin tức, tay cầm chiếc cốc có dòng chữ “Điều dưỡng tuyệt vời nhất”. Đang nhấm nháp cà phê thì cảm thấy ống quần bị giật nhẹ, tôi nhìn xuống, bắt gặp đôi mắt xanh, to tròn của Brody đang chăm chú nhìn mình. “Mẹ ơi, nước trái cây”, thằng bé nói, đôi bàn tay lên ba mũm mĩm lắc lắc cái bình bú đã trống trơn. Tôi mỉm cười bế con lên, cặp bé vào bên hông và đi xuống bếp. Cho con uống nước ép xong, tôi chạm vào điện thoại để xem thời gian. Bảy giờ hai mươi phút sáng tôi phải rời nhà để đến chỗ làm trước tám giờ. Bây giờ là bảy giờ kém hai mươi, nghĩa là chỉ còn vừa đủ thời gian để hai mẹ con ăn sáng và chuẩn bị sẵn sàng. Tôi vừa mở tủ lạnh lấy trứng thì điện thoại reo. Tên chị quản lý Kristin nhấp nháy trên màn hình. Chị ấy chưa bao giờ gọi sớm như vậy. Không biết có chuyện gì không. “Em đây”, tôi lo lắng trả lời. “Chào đằng ấy”, chị chào, giọng nghe như còn đẫm cà phê hơn cả tôi. “Chị cần em đi cùng chị đến nhà một bệnh nhân.
16 - THE IN-BETWEEN Em xem địa chỉ trong email nhé. Khoảng mười phút nữa là chị đến đó.” Tôi nhanh chóng tra cứu địa chỉ, hoảng hốt khi nhận ra ngôi nhà nằm ở một khu vực rất đẹp của thành phố, chỉ cách những bãi biển cát trắng lộng lẫy trứ danh vùng Destin, Florida, vài phút. Dù sống ở Destin đến gần tuổi trưởng thành, nhưng bây giờ tôi đang ở thành phố kế bên mang cái tên khéo đặt là Niceville (Ngôi Làng Dễ Thương), trong một căn nhà bé xíu màu xanh lam mà tôi mua cho mình và Brody vào đầu năm. Mẹ trẻ đơn thân như tôi không đủ khả năng mua chỗ nào lớn hoặc gần bãi biển hơn, dù vậy tôi rất tự hào về căn nhà mà mình đã xoay xở mua được cho hai mẹ con chỉ vài tháng sau khi bước chân vào nghề điều dưỡng. “Em ở cách nơi đó ít nhất ba mươi phút và còn phải chở con trai em đến nhà trẻ nữa. Vậy có ổn không chị?” Tôi thận trọng hỏi, lo rằng việc chậm trễ sẽ làm chị khó chịu. “Không sao đâu!”, Kristin vui vẻ trả lời rồi cúp máy. Cảm giác lo lắng dâng trào vì tôi biết mình cần phải di chuyển thật nhanh. Cất trứng vào lại tủ lạnh, tôi quyết định hai mẹ con sẽ cùng nhịn bữa sáng. Tôi xoắn mớ tóc ướt thành một búi thấp và mặc vội áo đồng phục điều dưỡng. Sau khi chắc chắn mình đã mặc đủ lớp quần áo cho Brody (vì mùa đông ở Bắc Florida lạnh thực sự đấy!), chúng tôi bước ra ngoài không khí trong lành, lạnh lẽo và lái xe đến nhà trẻ. Cô giáo Brody hầu như không rời mắt khỏi điện thoại khi tôi thả thằng bé vào lớp. “Thật xin lỗi vì làm phiền cô, nhưng tôi không kịp cho Brody ăn sáng nay. Cô có thể cho thằng bé
TRẠM DỪNG SINH TỬ - 17 ăn sáng được không?”, tôi nói, rụt rè đến gần. Không đáp một lời, cô giáo đảo mắt và báo với nhà bếp hôm nay sẽ có thêm một bé nữa ăn sáng. Cơn giằng co quen thuộc giữa công việc và vai trò làm mẹ lại làm quặn thắt tim tôi. Một trong những yếu tố thực tế hấp dẫn tôi theo nghề điều dưỡng chăm sóc cuối đời là giờ làm việc thường từ tám giờ sáng đến năm giờ chiều, đảm bảo lịch trình ổn định cho tôi và Brody. Nhưng không phải ngày nào cũng vậy, và rõ ràng hôm nay là một trong những ngày như thế. Còn chưa tới bảy giờ sáng mà tôi đã cảm thấy thất bại trong việc làm mẹ rồi, nhưng tôi không thể để mất đi kế sinh nhai. Tôi mới làm điều dưỡng chăm sóc cuối đời được vài tuần và đang trong kỳ huấn luyện, nghĩa là tôi phải ngày ngày theo gót các điều dưỡng đàn chị như Kristin khi họ đi thăm bệnh nhân. Làm hài lòng người quản lý là việc ưu tiên hơn cả vào lúc này. Trên đường lái xe đến nhà bệnh nhân, tôi lướt qua nhiều ngôi nhà sát biển tuyệt đẹp, giống hệt căn nhà mà tôi lớn lên. Rẽ trái vào Vịnh San Hô (Coral Cove), tôi thấy chiếc Hyundai dòng sedan của Kristin đậu ở lối vào một căn nhà kiểu bungalow với những cửa chớp màu xanh, xung quanh là vài cây cọ được sắp xếp khéo léo ở sân trước. Ngôi nhà không hề phô trương như tôi lo sợ. Ở hàng hiên, hai chiếc ghế bập bênh đung đưa trong gió, còn ánh đèn hắt ra từ trong nhà thật ấm áp, mời gọi. Tôi hít một hơi thật sâu. Kristin đón tôi trước cửa, mái tóc vàng xoăn hoàn hảo ôm lấy khuôn mặt trang điểm tỉ mỉ của chị, dù chỉ mới sáng sớm. “Sẵn sàng chưa nào, cô gái?”, chị hỏi, nở một nụ cười rạng rỡ.
18 - THE IN-BETWEEN Tôi nhoẻn cười gật đầu, cảm thấy bất an với búi tóc ướt và gương mặt mộc của mình. Thật lòng thì tôi vẫn chưa sẵn sàng. Ở bên cạnh và chứng kiến bệnh nhân ra đi là điều không thể tránh khỏi khi làm điều dưỡng chăm sóc cuối đời, tôi biết chứ, nhưng tôi chưa từng phải đối mặt với điều đó. Lần này tôi có linh cảm sẽ là một trường hợp khác biệt. Chúng tôi vừa bước lên bậc tam cấp bằng xi măng, chưa kịp gõ thì một người phụ nữ trạc tứ tuần, mái tóc hung đỏ rối bời đã ra mở cửa. Dáng vẻ cô ấy hệt như vừa bò dậy khỏi giường sau một đêm thức trắng. “Mời vào, mời vào”, cô ấy nói, vẫy tay bảo chúng tôi vào trong. Hương cà phê thơm lừng thoảng ra từ bếp. Một chú chó giống teacup poodle vừa sủa vừa chạy đến. Nó dừng lại, ngửi ngửi đôi giày thể thao mới coóng của tôi, món quà mẹ tặng mừng công việc mới. “Bà vẫn đang nói chuyện với người thân đã khuất nhỉ?”, Kristin hỏi Maria, con gái bệnh nhân, lúc này đang cố dắt con chó vào phòng giặt ủi cạnh bếp. Nghe điều này, tôi nhướng mày, mọi nghi ngờ được xác nhận. Đây không phải là một chuyến thăm “bình thường” như mọi khi. Dù phim ảnh và truyền hình khiến bạn tin vào điều gì đi nữa, một điều dưỡng chăm sóc cuối đời sẽ dành phần lớn ngày làm việc để đi từ nhà bệnh nhân này sang nhà bệnh nhân khác, mỗi nơi dành nửa tiếng đến một tiếng để kiểm tra bệnh nhân, hỗ trợ người chăm sóc hoặc người nhà bất cứ điều gì họ cần để giúp bệnh nhân thoải mái. Có vẻ như Maria thực sự cần được giúp,
TRẠM DỪNG SINH TỬ - 19 nhưng không phải theo cách thông thường là kiểm tra xem mẹ cô ấy có dùng đúng thuốc không, các triệu chứng kiểm soát được chưa hoặc chăm sóc vết thương định kỳ. Tay vơ lấy một chiếc cốc cà phê từ tủ bếp, Maria đáp lại: “Cô gọi vậy cũng được, còn tôi thấy mẹ mình lẫn mất rồi. Suốt ngày bà chỉ nói chuyện với người em gái đã mất trước lúc bà sinh tôi. Làm ơn giúp tôi dừng việc điên rồ này lại đi. Tôi không ngủ nổi”. Maria hớp một ngụm cà phê dài như để nhấn mạnh thêm. Trong lúc đó, tôi hít một hơi thật sâu để hương cà phê đậm giúp tâm trí đang quay cuồng bối rối của mình bình tĩnh lại. “Bà ấy chỉ toàn nói chuyện một mình thôi, liên tu bất tận. Các cô hẳn phải có loại thuốc nào đó để bà ấy ngủ chứ. Nếu không, tôi sẽ gọi 911.” “Được rồi, Hadley và tôi sẽ đi xem chừng bà”, Kristin trấn an Maria. Khi đi xuôi theo hành lang, tôi bắt đầu nghe một giọng phụ nữ yếu ớt. Bước vào phòng ngủ, tôi bị thu hút bởi những cửa kính trượt dẫn ra hiên, tủ quần áo bằng gỗ nặng nề, cặp tủ đầu giường đồng bộ, và chiếc bàn nhỏ bên cạnh chất đầy sách. Một chiếc đèn chùm đồ sộ lộng lẫy treo phía trên, tỏa sáng long lanh. Ánh mắt tôi lướt khắp căn phòng rồi cuối cùng dừng lại nơi bà Glenda, những lọn tóc xoăn bạc trắng cắt ngắn ôm lấy khuôn mặt bà. Tiếng bà cười vang lên giòn tan, dù trong phòng chẳng có âm thanh nào, cũng chẳng có ai khác. Không tin nổi vào mắt mình, tôi dõi theo bà Glenda khi bà tiếp tục chỉ trỏ và cười to với khoảng không trước mặt, dường như không hề nhận ra tôi và Kristin đang ở đó.
20 - THE IN-BETWEEN “Không, không, không!”, bà thốt lên. “Chị có nói vậy đâu. Em thật là quá đáng!” Tiếng bà cười vang vọng khắp căn phòng. Kristin tiến đến bên giường, nhẹ nhàng chạm vào cánh tay bà. “Chào bà Glenda! Con là Kristin, còn đây là Hadley, điều dưỡng mới của tụi con.” Tôi bước đến bên giường và lúng túng vẫy tay chào. “À, chào hai đứa!” Bà Glenda chào chúng tôi. “Mấy đứa phải thông cảm cho bà nha, nhiều năm rồi bọn ta không nói chuyện.” “Bà đang nói chuyện với ai vậy?”, Kristin hỏi. “Ôi! Bà thất lễ quá hả?” Bà Glenda nói, giọng kéo dài đặc sệt chất miền Nam. “Đây là em gái bà. Con có cần đo huyết áp cho bà bây giờ không cưng?” Kristin gật đầu và rút máy đo huyết áp ra khỏi túi điều dưỡng. Tôi đứng gần đó, bối rối nhìn trân trân và kinh ngạc vì chị không hề bận tâm dù chúng tôi vừa mới được bà “giới thiệu” với người em gái vô hình đã mất. Trước khi trở thành điều dưỡng chăm sóc cuối đời, tôi từng làm việc tại một bệnh viện. Nếu ở đó, hẳn bà Glenda đã bị bắt uống thuốc chống loạn thần trước khi kịp nói hết câu. Sau khi kiểm tra chỉ số sinh tồn của bà Glenda và thông báo các chỉ số hoàn toàn bình thường, Kristin đi gọi Maria. Chỉ còn lại tôi và bà trong phòng. Chẳng biết phải làm gì hay nói gì, tôi đành nhìn bà, cười gượng gạo và ngượng ngùng nghịch cái khóa kéo trên túi dụng cụ điều dưỡng của mình. Ơn trời, Kristin chỉ đi trong chốc lát. Ngay khi trở lại phòng cùng với Maria, Kristin bắt đầu trình bày “kế hoạch”.
TRẠM DỪNG SINH TỬ - 21 “Tôi biết chị mệt mỏi và lo lắng cho mẹ”, chị nói với Maria. Quay sang bà Glenda, chị tiếp tục: “Còn bà Glenda, con biết bà có những người cần gặp gỡ, vì vậy, miễn hai người đều đồng ý, chúng ta sẽ khởi động một công việc gọi là chăm sóc liên tục”. Chăm sóc liên tục sẽ chỉ diễn ra khi người chăm sóc trong gia đình không thể cáng đáng tình hình được nữa. Lúc này, một điều dưỡng sẽ ở lại nhà bệnh nhân 24/7 cho đến khi các triệu chứng dễ kiểm soát hơn hoặc không còn cần đến điều dưỡng. Tôi chưa từng tham gia một ca chăm sóc liên tục nào, và tôi háo hức muốn quan sát cách thực hiện, cũng như tìm hiểu mọi thứ về thuốc chống loạn thần mà trung tâm chăm sóc cuối đời sử dụng. Khi Maria gật đầu đồng ý, Kristin nói tiếp: “Hadley sẽ túc trực ở đây với chị, ít nhất cho đến khi cô ấy tan ca, rồi điều dưỡng khác sẽ đến thay, và chúng ta cứ xoay vòng như thế cho đến lúc tình hình dễ kiểm soát hơn cho tất cả mọi người”. Sửng sốt, tôi tròn mắt nhìn Kristin và lắc nhẹ đầu, ám chỉ mình vẫn chưa sẵn sàng để tự xử lý việc điều chỉnh các loại thuốc nặng. Chị mỉm cười trấn an tôi và thì thầm: “Chúng ta nói chuyện sau nhé”. Tôi cố gắng cười đáp lại, nhưng lòng rối bời. Tôi vẫn chưa sẵn sàng cho chuyện này mà! Sao tôi lại nghĩ công việc chăm sóc cuối đời phù hợp với mình cơ chứ? Khi Kristin quay lại hành lang và ra hiệu cho tôi đi theo, tôi cố tỏ ra bình tĩnh hết mức có thể. Tôi giải thích với chị rằng mình không có kinh nghiệm dùng thuốc tâm thần cho bệnh nhân được chăm sóc cuối đời.
22 - THE IN-BETWEEN Tôi dám chắc rằng Kristin đang cố giấu một nụ cười khi chị nói: “Yên tâm! Em không cần cho thuốc đâu, trừ phi có gì thay đổi. Lúc đó, hãy gọi chị hoặc bác sĩ”. Tôi bối rối, hỏi lại ý chị là gì. Không cho bà Glenda dùng thuốc cũng được à? Rõ ràng bà ấy đang bị ảo giác nghiêm trọng mà. Kristin giải thích: “Bà ấy không bị ảo giác. Bà ấy đang bước sang phía bên kia và gặp lại người em quá cố thôi. Em chỉ cần ở bên cạnh, giữ an toàn cho bà để con gái bà được nghỉ ngơi”. Tôi gật đầu như thể đã hiểu, nhưng thực ra chẳng hiểu chút nào. Tôi cũng từng chứng kiến cái chết khi thực tập tại phòng cấp cứu trong thời gian học điều dưỡng cách đây vài năm, nhưng nó hoàn toàn khác với điều này. Mặc dù tôi hiểu chăm sóc cuối đời là gì, nhưng thật lạ lùng khi không thực hiện bất kỳ biện pháp can thiệp nào để giảm nhẹ triệu chứng, và cứ ở trong một môi trường yên tĩnh và thanh bình như vậy. Trong các ca cấp cứu ở bệnh viện tôi từng trải qua, cái chết thường diễn ra chóng vánh và đau thương. Cả căn phòng hỗn loạn và điên cuồng, hơn mười lăm người hối hả chạy vòng quanh trong một căn phòng, thực hiện hồi sức tim phổi, tiêm thuốc, hỗ trợ hô hấp và theo dõi nhịp tim bệnh nhân. Gia đình không ở trong phòng – nếu có, họ cũng nhanh chóng được mời ra ngoài – cho đến khi bệnh nhân qua đời. Lúc này, họ mới được gọi vào để nói lời từ biệt. Mọi thứ kết thúc, điều dưỡng trở về phòng trực và chuyển sang chăm sóc bệnh nhân tiếp theo. Không phải tôi không bị ảnh hưởng bởi những ca tử vong đó, có chứ. Dù vậy, những điều dưỡng mà tôi ngưỡng mộ nhất trong thời gian học việc ở phòng cấp cứu có thể vượt qua hết
TRẠM DỪNG SINH TỬ - 23 cái chết này đến cái chết khác như thể chẳng có gì to tát. Hầu hết các bác sĩ và điều dưỡng đều ngưỡng mộ những ai làm được như vậy. Tôi muốn giống như họ và được ngưỡng mộ, nhưng tôi thấy khó mà dứt khoát tách rời mình với người bệnh đang ở trước mắt. Mọi thứ ở đây thật khác, riêng tư và thân mật hơn nhiều. Xét cho cùng, tôi đang ở trong nhà của bà Glenda mà. Trên chiếc sofa ở ngay phía cuối phòng lớn, con gái bà cuối cùng cũng chìm vào giấc ngủ. Nơi đây yên tĩnh, gần như thanh bình, tôi không bị sự hỗn loạn nào làm phân tâm, cũng không phải tuân theo lịch trình cụ thể nào cả. Vài phút sau, Kristin rời đi và tôi chỉ việc… ở đây mà thôi. Quay lại phòng ngủ của bà Glenda, tôi kéo một chiếc ghế kiểu xưa bên cạnh bàn, xin phép ngồi cạnh bà. Bà Glenda gật đầu mà không rời mắt khỏi trần nhà. Im lặng trong vài phút, tôi không biết làm gì khác, đành lấy máy tính bảng ra đọc hướng dẫn dành cho nhân viên công ty. Hai mươi phút trôi qua, bà Glenda đột ngột hướng ánh nhìn về phía tôi. “Con nghĩ bà điên phải không?”, bà hỏi, nở một nụ cười. Dường như ý nghĩ đó của tôi khiến bà thấy thú vị. Hốt hoảng, tôi đáp: “Không, hoàn toàn không!”. “Không sao, con biết mà, con gái bà cũng nghĩ bà điên.” Bà nói tiếp. Tôi không đáp vì không biết trả lời thế nào. Bà Glenda dừng lại, điều chỉnh tư thế nằm rồi nói tiếp: “Bà không điên. Em gái bà đang đứng ngay cạnh con đó”.
24 - THE IN-BETWEEN Theo bản năng, tôi xoay người theo hướng bà Glenda chỉ, nhưng chỉ thấy chiếc tủ đầu giường. Tôi gật đầu đáp lại. Bà Glenda ngủ thiếp đi, ngôi nhà chìm vào yên lặng. Lúc đó, tôi mới nhận ra mình chưa được học gì về tình huống này cả. Trong chương trình hai năm ở trường điều dưỡng, chỉ có một ngày duy nhất dạy về điều dưỡng tại nhà hoặc chăm sóc cuối đời, hai chuyên ngành hoàn toàn khác nhau, và tôi chọn điều dưỡng tại nhà. Mặc dù bệnh nhân điều dưỡng tại nhà được chăm sóc ở nhà, nhưng họ không phải đang trong giai đoạn cuối đời, đây rõ ràng là một điểm khác biệt đáng kể so với bệnh nhân sắp mất. Mãi cho đến công việc trước đây, làm quản lý tại một viện an dưỡng, tôi mới thực sự hiểu về chăm sóc cuối đời. Ở đó có một chương trình gọi là “nghỉ ngơi tạm thời”. Chúng tôi nhận chăm sóc bệnh nhân cuối đời trong vòng năm ngày, khi người chăm sóc họ cần nghỉ ngơi. Ngoài việc phát thuốc theo toa, ngay cả khi đó tôi cũng chưa trực tiếp chăm sóc người bệnh sắp mất nào, nhưng tôi đã quan sát các điều dưỡng chuyên chăm sóc cuối đời đến chăm lo cho họ. Tôi ngưỡng mộ những đồng nghiệp ấy vô cùng. Với tôi, cách họ tập trung vào bệnh nhân mới lôi cuốn làm sao, vì tôi không làm được như vậy. Dù mỗi điều dưỡng chăm sóc cuối đời luôn có từ mười hai đến mười tám ca bệnh cần chăm nom cùng một lúc, họ vẫn có thể ngồi xuống và dành thời gian cho bệnh nhân như một phần của công việc. Ở viện an dưỡng, mỗi điều dưỡng phải phụ trách bốn mươi bệnh nhân, và thỉnh thoảng tôi lại đùa rằng mình
TRẠM DỪNG SINH TỬ - 25 giống như con lật đật, cứ chạy từ phòng này sang phòng khác, vì thực sự ngần ấy thời gian chỉ đủ để phát thuốc mà thôi. Trong lúc hối hả chạy dọc hành lang để liên tục phát thuốc, đôi khi tôi lại thấy các điều dưỡng chăm sóc cuối đời ngồi bên giường bệnh, trò chuyện với bệnh nhân. Cảnh tượng ấy toát lên một vẻ thanh thản và yên bình. Tôi nghĩ được kết nối với bệnh nhân theo cách đó mới tuyệt vời làm sao. Đôi lúc, một người trong số họ sẽ bước đến bên tôi, giải thích tình hình bệnh nhân và chia sẻ kế hoạch sắp tới. Mỗi lần tôi hỏi liệu có cần gọi bác sĩ can thiệp không, họ đều lắc đầu, thường đáp lại rằng bác sĩ đã được báo trước và mọi thứ vẫn đang trong tầm kiểm soát. So với các khoa điều dưỡng khác, nơi mọi người đều phải cùng nhau cố gắng cứu sống bệnh nhân, thì điều này thật khác biệt. Thay vì cố cứu chữa bằng mọi phương pháp điều trị và thuốc men, các điều dưỡng chăm sóc cuối đời sẽ hỏi rằng bệnh nhân mong muốn điều gì để quãng thời gian còn lại tốt đẹp hơn. Tôi được chứng kiến cảnh bệnh nhân dành thời gian cho gia đình, thay vì liên tục bị đưa từ phòng khám này sang phòng khám khác. Tôi cũng thấy những điều dưỡng này vô cùng nỗ lực để xoa dịu cơn đau cho bệnh nhân, nhưng chỉ lại dừng ở đó. Tôi nghĩ đây mới là cách y học nên được thực hành. Càng tiếp xúc với các điều dưỡng chăm sóc cuối đời, tôi càng thấy công việc của họ cuốn hút. Tôi quyết định để mắt đến những nơi tuyển dụng công việc này và thậm chí đã nộp đơn vào một vài cơ hội hiếm hoi, nhưng đều không thành công. Vào thời điểm đó, trong khu vực tôi ở chỉ có ba công ty triển khai dịch vụ chăm sóc cuối đời, mỗi công ty chỉ có ba
26 - THE IN-BETWEEN điều dưỡng. Chưa kể đến việc các tin tuyển dụng đều yêu cầu ứng viên đã có kinh nghiệm trong lĩnh vực này, một tình huống “con gà và quả trứng” điển hình. Phải qua một chuỗi sự kiện tình cờ may mắn (ít nhất là đối với tôi), tôi mới có được công việc đang làm. Ngày nọ, khi đang làm việc tại viện an dưỡng, tôi nghe thấy một tiếng gõ cửa nhẹ nhàng. “Mời vào”, tôi gọi với ra, một người phụ nữ gương mặt đầy âu lo đến chào tôi. Cô giới thiệu mình là con gái ông Tim, bệnh nhân phòng 404 bị ung thư não, và tình hình đang tệ đi nhanh chóng. Đáng lẽ đội chăm sóc cuối đời phải đến đón ông một tiếng trước, nhưng đến giờ vẫn chẳng thấy tăm hơi và cũng không một lời thông báo. Tôi mỉm cười bảo cô ấy rằng tôi sẽ gọi cho công ty đó, cố gắng giấu đi cơn giận dữ đang sôi sục trong lòng. Rõ ràng người phụ nữ này đang yếu đuối và không muốn phàn nàn, nhưng sao họ lại đặt cô ấy vào tình huống kinh khủng như vậy. Trước đây, tôi từng chứng kiến các bệnh nhân có những trải nghiệm tuyệt vời với công ty đó, nhưng chuyện lần này thật không chấp nhận được. Ngay khi cô ấy rời đi, tôi nhấc máy gọi ngay cho công ty chăm sóc cuối đời. Chuông reo vài tiếng thì một giọng nữ bắt máy, tự giới thiệu là Kristin. Tôi thông báo tình hình và nói rằng mình cảm thấy rất bất bình cho ông Tim và gia đình ông. Chỉ vì uống quá nhiều cà phê và thiếu ngủ đêm hôm trước nên lời nói của tôi có phần thẳng thừng hơn thường ngày. “Bị chuyển sang giai đoạn chăm sóc cuối đời là cảm giác tệ nhất trên đời rồi, vậy mà còn bị công ty hàng đầu về lĩnh vực này xem nhẹ thì lại càng tệ hại hơn nữa. Hẳn các chị sẽ tìm ra cái cớ
TRẠM DỪNG SINH TỬ - 27 gì đó hay ho, nhưng đối xử với ông Tim như vậy thì vẫn không tha thứ được đâu.” Kristin giải thích rằng một điều dưỡng đột ngột nghỉ việc không báo trước hồi cuối tuần rồi khiến công ty trở nên cực kỳ rối ren. “Dù vậy, tôi có thể đích thân đến đón ông Tim”, cô nói thêm. Tôi thở phào nhẹ nhõm. “Xin lỗi vì đã làm căng với chị”, tôi nói với Kristin khi chị cúp máy. Một tiếng sau, ông Tim được chuyển viện. Gia đình ông ấy trông hạnh phúc và ôm chào tạm biệt Kristin, chị đã đến như lời hứa. Từ hành lang cách đó vài bước chân, tôi quan sát chị sát trùng tay. Bất ngờ, ánh mắt chúng tôi chạm nhau và chị bước về phía tôi. “Cô là Hadley phải không”, Kristin hỏi. “Vâng. Xin lỗi chị lần nữa vì chuyện lúc nãy.” “Không sao đâu, thật đấy”, Kristin nói. “Tôi thích cách cô quan tâm thật nhiều đến bệnh nhân của mình.” Chị dừng lại vài giây rồi tiếp tục. “Nếu không nhầm thì tôi từng thấy tên cô nộp đơn ứng tuyển trước đây rồi, đúng không?” Tôi nhìn quanh, đảm bảo không đồng nghiệp nào ở đủ gần để nghe thấy. “Đúng rồi, khoảng sáu tháng trước. Nhưng tôi không được nhận.” “Cô vẫn còn thích làm chứ?”, Kristin hỏi. “Tất nhiên rồi”, tôi đáp, cố gắng giữ giọng bình tĩnh, không bị the thé như mỗi lần tôi phấn khích.
28 - THE IN-BETWEEN “Sau giờ làm cô đến phỏng vấn được không?” “Hẹn gặp chị lúc năm giờ”, tôi đồng ý. Có được công việc này tôi vui mừng lắm, cả khi ấy và bây giờ. Thế nhưng, khi ngồi trong căn phòng với bà Glenda, tôi chới với giữa một biển cảm xúc hỗn độn. Liệu tôi có phù hợp với công việc chăm sóc cuối đời này không? Còn đang trầm ngâm suy nghĩ thì một tiếng động nhẹ làm tôi giật mình. Nhìn xuống, tôi chạm ngay ánh mắt bà Glenda đang ngước nhìn mình. “Chào bà”, tôi mỉm cười đáp lại. “Bà vừa mơ một giấc mơ ngọt ngào nhất”, bà thở dài mãn nguyện. “Bà bay lượn qua những cánh đồng hoa cùng cha mẹ. Mẹ bà trông thật kiều diễm. Thật trẻ trung. Bà cảm thấy hạnh phúc và bình yên lắm.” “Nghe tuyệt quá”, tôi trả lời. Thực sự là vậy mà. Bà Glenda thở ra và nhìn về phía chiếc bàn gỗ bên cạnh tôi. “Bà thấy em gái mình vẫn ở đây. Nó nói sẽ ở đây với bà đến khi giờ đi đã điểm.” Tôi nhìn chiếc bàn gỗ, chỉ thấy toàn là sách. Hứng thú với câu chuyện được kể, tôi hỏi bà Glenda bà sẽ đi về đâu. “Bà không biết”, bà vừa nói vừa kéo mền lên đắp, rồi lại đẩy nó ra lần nữa. Lát sau, Maria bước vào. Cô ấy đến bên cạnh giường hôn lên trán mẹ, lầm bầm bảo chúng tôi rằng cô thấy đỡ hơn sau khi ngủ một chút. “Mẹ cũng vậy.” Bà Glenda mỉm cười.
TRẠM DỪNG SINH TỬ - 29 “Mẹ có còn gặp dì không?”, Maria hỏi. Tôi chuẩn bị tinh thần nghe câu trả lời của bà Glenda và biết cô con gái sẽ không thích nó chút nào. “Không. Mẹ nghĩ mình chỉ mệt mỏi thôi”, bà trả lời, quay đầu sang nhìn tôi. Bà nhìn tôi chằm chằm, thách tôi dám sửa lời bà. Nhưng tôi không nói gì cả. Maria cầm tay mẹ, thở phào và nhẹ nhõm trông thấy. Cô quay sang tôi cảm ơn vì đã giúp bà “tỉnh táo” trở lại. Tôi không biết phải phản ứng thế nào nên đành im lặng. Tôi vờ xem biểu đồ thông số trên máy tính bảng, nhưng vẫn không ngừng quan sát bà Glenda. Bà cứ liếc nhìn chiếc bàn cạnh tôi, rồi ngước lên cao, hướng về chiếc đèn chùm lộng lẫy trên trần nhà, ngay vị trí bà nhìn vào khi nói người em quá cố vẫn còn ở đây. Nhiều lần tôi nhìn theo hướng đó nhưng không bao giờ thấy được thứ gì. Tôi tự hỏi bà đã thấy gì. Đến trưa, con gái bà Glenda bảo tôi về. Ngồi trong xe, tôi gọi điện cho Kristin. “Bà Glenda và con gái bà nói họ ổn rồi. Em không chắc mình phải làm gì kế tiếp.” “Tốt lắm! Bà ấy có cần gì không em?” “Không gì cả, bà chỉ ngủ, tỉnh dậy và kể rằng mình vẫn gặp người em quá cố, nhưng lại nói dối con gái về chuyện đó.” “Có vẻ bà ấy hoàn toàn tỉnh táo và hiểu rõ cảm xúc của con gái. Người đã khuất về đón người thân mình đi, lạ lùng quá ha?”
30 - THE IN-BETWEEN “Chuyện này có bình thường không?”, tôi ngờ vực hỏi. “Ồ, có chứ, chuyện này xảy ra suốt”, Kristin do dự trả lời. “Trong trường hợp này, thật ra ta không cần phải chọn ‘chăm sóc liên tục’ đâu, vì chúng ta không cần can thiệp gì cả. Theo quy định, để coi là ‘chăm sóc liên tục’ thì điều dưỡng cần hỗ trợ kiểm soát triệu chứng ít nhất mỗi tiếng một lần. Đây là tình huống tốt nhất có thể rồi, nên thay vì ‘chăm sóc liên tục’, chúng ta sẽ chỉ gọi đó là ‘chăm sóc tại nhà kéo dài’ thôi.” Thống nhất xong, tôi cúp máy và đờ đẫn nhìn chăm chăm con đường rẽ vào nhà mình. Không lý nào bà Glenda lại thực sự nhìn thấy người em gái quá cố? Tôi cầm lại máy tính bảng, mở các báo cáo và ghi chú gần nhất của bác sĩ về bà: Bệnh nhân nữ 86 tuổi, ung thư hắc tố di căn. Sau phẫu thuật, bệnh nhân kiên quyết từ chối mọi đợt điều trị tiếp theo. Sau nhiều lần trao đổi với bệnh nhân, bà hoàn toàn tỉnh táo và đầy đủ nhận thức, chúng tôi quyết định chuyển bà sang chăm sóc cuối đời. Ung thư da không gây ra rối loạn hay ảo giác. Tôi lướt đến hình chụp CT mới nhất, tìm kiếm một lời giải thích khác. Ngừng lại trước ảnh chụp cách đây một tuần, tôi bắt đầu đọc: Cổ trướng hạch dày đặc liên quan đến dày thành ruột non bất thường rõ rệt ở quai gan trái, dẫn đến giãn lòng ruột. Không có dấu hiệu lồng ruột. Về cơ bản, bệnh ung thư đã di căn đến vùng bụng của bà, nhưng điều này cũng không giải thích được vì sao bà lại bị như vậy. Tôi nhìn ra cửa sổ, cảm thấy bế tắc. Điều này chẳng có nghĩa lý gì cả.
Mục lục Lời giới thiệu 5 Chương 1 - Bà GLENDA 15 Chương 2 - Ông CARL 37 Chương 3 - Bà SUE 59 Chương 4 - Cô SANDRA 93 Chương 5 - Chị ELIZABETH 113 Chương 6 - Bà EDITH 135 Chương 7 - Bác REGGIE 169 Chương 8 - LILY 201 Chương 9 - Bác BABETTE 219 Chương 10 - Bác ALBERT 239 Chương 11 - Bác FRANK 279 Chương 12 - ADAM 295 Kết 307 Lời cảm ơn 311
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI4NTM1Ng==