SNAKES IN SUITS Lee Q. Linh dịch Tiến sĩ PAUL BABIAK & Tiến sĩ ROBERT D. HARE ĐỐI PHÓ VỚI NHỮNG KẺ THÁI NHÂN CÁCH NƠI CÔNG SỞ
16 MÀN I, CẢNH I MÀN CHÀO SÂN HOÀNH TRÁNG N hìn cách Dave duyên dáng, đĩnh đạc và tự tin xuất hiện, nhiều người có thể tưởng rằng anh đang trên đường đến chỗ chụp một bộ ảnh cho tạp chí GQi. Bộ com lê được cắt may tỉ mỉ, nụ cười sáng bừng, áo sơ mi được ủi phẳng phiu, nhìn chung anh khoác lên mình một vẻ ngoài hoàn mỹ. “Xin chào, tôi là Dave. Tôi đến đây để gặp Frank”, anh nói với cô lễ tân. “Tôi sẽ gọi anh ấy. Mời anh ngồi”, cô đáp và mỉm cười. “Rất vui được gặp lại anh.” “Chào Dave, rất vui được gặp lại anh”, giọng Frank vang lên từ phía bên kia sảnh chờ. “Đường sá đến đây thế nào?” i GQ là một tạp chí thời trang nam nổi tiếng.
KHI RẮN KHOÁC ÁO DOANH NHÂN 17 “Tốt lắm, rất thoải mái”, Dave, trả lời trong lúc bắt tay Frank thật chặt. “Hôm nay chúng tôi có thêm vài cuộc phỏng vấn dành cho anh”, Frank nói. “Chỉ là một vài người phía nhân sự, sau đó đến gặp sếp tôi, phó chủ tịch công ty, rồi chúng ta sẽ ăn trưa và tham quan một vòng.” “Tuyệt lắm, tôi đã sẵn sàng bắt đầu rồi đây”, Dave hào hứng đáp. Garrideb Technologies là một trong những công ty công nghệ cao khởi đầu từ một gara ở miền Trung Tây Hoa Kỳ, để rồi thành công vượt xa hơn cả những giấc mơ điên rồ nhất của người sáng lập. Với tốc độ tăng trưởng đáng kinh ngạc đó, công ty rất cần đến những thay đổi, bao gồm nhu cầu tuyển thêm nhân viên. Đội ngũ quản lý đã nỗ lực tìm kiếm những nhân tài tốt nhất hiện thời để đáp ứng kịp nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm và dịch vụ của công ty. Rất ít ứng viên sở hữu trình độ chuyên môn và bề dày kinh nghiệm đáp ứng được yêu cầu của họ, nhưng Dave có đủ các yếu tố. Buổi phỏng vấn giữa Dave với bộ phận nhân sự diễn ra tốt đẹp và suôn sẻ hơn thông thường. So với các bộ phận chuyên môn, bộ phận nhân sự có xu hướng tìm hiểu kỹ hơn về động lực làm việc của ứng viên, hỏi han chi tiết về những công việc trước của ứng viên và cả về người giới thiệu, nhưng Dave rất lịch sự và cởi mở. “Tôi sẽ ngồi lại đến khi nào anh hỏi xong”, anh mỉm cười nói, “vậy nên mọi người cứ thoải mái đặt câu hỏi, đó là lý do tôi có mặt
SNAKES IN SUITS 18 ở đây.” Sau khi cuộc phỏng vấn kết thúc, trợ lý phòng nhân sự đã đưa Dave đến khu vực văn phòng của ban điều hành cấp cao. “Chào mừng, Dave, tôi rất vui khi cuối cùng cũng được gặp cậu”, John, phó chủ tịch phụ trách nghiên cứu sản phẩm mới, mở lời chào, chú ý ngay đến bộ com lê và chiếc cà vạt đắt tiền của Dave. “Chuyến đi đến đây thế nào?” “Tuyệt vời”, Dave trả lời. “Đây quả là một nơi có phong cảnh đẹp trong nước. Tôi đang rất mong chờ được thăm thú xung quanh. Trụ sở công ty các vị khiến tôi phải choáng ngợp, đây là lần đầu tôi được thấy kiểu kiến trúc thế này.” “Cảm ơn cậu”, John nói. “Chúng tôi luôn cố gắng tạo sự thoải mái cho nhân viên. Thành công vốn đi liền với phần thưởng, và chúng tôi sẽ không dè sẻn khi liên quan đến vấn đề tiện nghi.” “Tôi có nghe Frank nói qua đôi chút về kế hoạch chiến lược của ông và cũng đã tìm hiểu thông tin trên trang web công ty, nhưng tôi muốn được nghe chính ông, với vai trò là chiến lược gia trưởng tạo nên thành công cho công ty, kể lại chi tiết. Ông đã gầy dựng tất cả những điều này thế nào?”, Dave hỏi. Hài lòng với sự quan tâm của Dave về tương lai của tổ chức, John rút trong tập hồ sơ trên kệ của mình ra vài tờ tài liệu và cho Dave xem một số biểu đồ. Sau đó, ông bắt đầu kể cho Dave kế hoạch của mình. “Không thể tin nổi! Ông thật sự đã điều phối và thu xếp mọi thứ một cách xuất sắc”, Dave thốt lên.
KHI RẮN KHOÁC ÁO DOANH NHÂN 19 John rất vui khi được trao đổi với một người còn trẻ tuổi nhưng lại hiểu rất rõ tính chất phức tạp của quá trình xây dựng một doanh nghiệp. Ông bỏ qua những câu hỏi phỏng vấn do phòng nhân sự đề xuất, thay vào đó, ông yêu cầu Dave kể về bản thân. Dave nhiệt tình đáp lời, kể lại lịch sử làm việc của mình, đưa ra hàng loạt ví dụ đánh trúng những mối quan tâm của John: thái độ nhiệt tình, chăm chỉ và siêng năng của một ứng viên. Ở tuổi ba mươi lăm, Dave đã có bề dày kinh nghiệm hết sức ấn tượng, như sơ yếu lý lịch và hồ sơ dự án cá nhân có ghi, mà người khác thông thường phải mất cả sự nghiệp mới tích lũy được. Khi cuộc phỏng vấn kết thúc, Dave chủ động đưa tay ra, nhìn thẳng vào mắt John rồi mỉm cười nói: “Rất cảm ơn ông đã dành thời gian cho tôi. Tôi rất mong sẽ được sát cánh cùng ông trong công việc, tôi biết tôi có thể giúp ông hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược của mình”. “Người vinh hạnh là tôi mới phải, hy vọng sẽ gặp lại cậu.” Thư ký của John đưa Dave trở lại sảnh chờ để gặp Frank. Tìm đâu ra một ứng viên tốt hơn như thế nữa chứ, John thầm nghĩ trong lúc gọi cho Frank, thông báo rằng ông chấp thuận. Sau khi kết thúc cuộc gọi với John, Frank cầm lấy áo khoác, nhưng vừa ra khỏi cửa văn phòng để đón Dave thì điện thoại của anh lại đổ chuông: “Lát nữa tôi muốn tất cả chúng ta gặp nhau để thảo luận về quá trình ứng tuyển của Dave”, giám đốc nhân sự nói.
SNAKES IN SUITS 20 “Ồ, Melanie ơi, không cần thiết đâu. John và tôi vừa đồng ý rằng Dave chính là người phù hợp nhất cho vị trí này, tôi sẽ dẫn cậu ấy đi ăn trưa và đưa ra lời mời làm việc.” “Nhưng trước đó chúng ta đã thống nhất sẽ tập hợp tất cả những người phỏng vấn lại để thảo luận kỹ lưỡng về từng ứng viên, và chúng tôi cũng muốn mời Tom, anh chàng ở New York, quay trở lại để được đánh giá lần hai”, cô nhắc nhở Frank. “Chúng ta không cần phải làm thế; rõ ràng không thể tìm đâu ra được một ứng viên tốt hơn Dave nữa”, anh trả lời rồi gác máy. Frank rất vui vì đã tìm được người phù hợp với cả vị trí công việc lẫn tổ chức, và anh không hề muốn người như thế bị loại. Trong bữa trưa hôm đó, Frank đã đưa ra lời mời làm việc. Dave từ chối vì chưa hài lòng với mức lương, dù thực tế đây đã là mức cao so với thị trường, thế là Frank đồng ý bổ sung những phúc lợi hấp dẫn – một khoản tiền trợ cấp khi nhận việc và một đợt đánh giá năng lực để cất nhắc sau sáu tháng. Frank rất hài lòng khi Dave chấp nhận lời đề nghị với những phúc lợi được bổ sung đó. Frank nhìn thấy tiềm năng lãnh đạo ở Dave và biết rằng phong cách, trí tuệ cũng như chuyên môn của Dave sẽ giúp anh trở thành ứng viên lý tưởng có thể được bồi dưỡng lên tầm quản lý ở công ty công nghệ thành công và đang phát triển rất nhanh này. Những người từng phỏng vấn Dave đều cho rằng anh thật hoàn hảo; một trong các nhà quản lý bộ phận phòng
KHI RẮN KHOÁC ÁO DOANH NHÂN 21 thí nghiệm thậm chí còn tuyên bố rằng Dave “tuyệt vời đến mức khó tin”. Dave sẽ bắt đầu làm việc dưới trướng Frank sau hai tuần nữa. Quy trình tuyển dụng diễn ra như trên đang ngày càng trở nên phổ biến, bởi các công ty đang đẩy nhanh hoạt động tuyển dụng của mình để thu hút, tuyển dụng và giữ chân các nhân tài mới mẻ, có tiềm năng lớn trước khi bị đối thủ cạnh tranh hớt tay trên. Đã qua rồi cái thời các ứng viên được xem xét, thẩm định từng li từng tí. Tình hình cạnh tranh thật khốc liệt mà số lượng ứng cử viên đủ điều kiện lại ít ỏi. Giờ đây, hoạt động kinh doanh diễn ra với tốc độ chóng mặt, và theo quan điểm thông thường, những kẻ chần chừ sẽ nhận thất bại. Tuy nhiên, liệu Dave có phải là một lựa chọn đúng đắn? Chúng ta sẽ theo chân Dave và vài cá nhân khác trong quyển sách này, tìm hiểu xem điều gì khiến họ trở nên cực kỳ hấp dẫn nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ra những tổn hại vô cùng lớn cho tổ chức. Chúng tôi sẽ miêu tả cách họ gia nhập và thăng tiến trong các tổ chức để leo lên được những vị trí có quyền lực và sức ảnh hưởng ngày càng cao, nơi họ có khả năng gây ra những thiệt hại vô cùng to lớn cho tổ chức cũng như các thành viên trong tổ chức. Sau đó, chúng tôi sẽ đưa ra một số gợi ý dành cho các nhân viên và đồng nghiệp có nguy cơ trở thành con mồi tiềm năng của họ, cũng như lời khuyên dành cho các nhà quản lý và điều hành để có thể bảo vệ tổ chức của mình khỏi sự thao túng đáng sợ của họ.
SNAKES IN SUITS 22 CÂU HỎI THẢO LUẬN • Theo bạn, Dave có tính cách thế nào? • Dave có thể hiện bất kỳ hành vi nào khiến bạn nghi ngờ việc Frank quyết định mời Dave làm việc là thiếu sáng suốt không? • Dave có nói hoặc làm gì khiến bạn nghi ngờ không?
413 MỤC LỤC Lời giới thiệu 5 Trường hợp Dave: Bên ngoài bảnh bao, bên trong mục ruỗng 15 MÀN I, CẢNH I: MÀN CHÀO SÂN HOÀNH TRÁNG 16 1. Trường hợp Chó Điên 23 2. Những kẻ đó là ai? 39 Trường hợp Dave 81 MÀN I, CẢNH II: KHỞI ĐẦU TỐT ĐẸP 82 3. Điều ta thấy chưa chắc đúng là điều ta thấy 86 Trường hợp Dave 117 MÀN II, CẢNH I: PHỈNH PHỜ TAY BẮT MẶT MỪNG 118
SNAKES IN SUITS 414 4. Sự thao túng thái nhân cách: họ làm điều đó như thế nào? 123 Trường hợp Dave 143 MÀN II, CẢNH II: DÒ HỎI 144 5. Kẻ thái nhân cách bước vào, từ cánh trái sân khấu 149 Trường hợp Dave 179 MÀN III, CẢNH I: MỘT PHEN HOẢNG HỐT 180 6. Tốt thí, người bảo trợ và gã khờ: những vai diễn trong vở kịch của kẻ thái nhân cách 186 Trường hợp Dave 225 MÀN III, CẢNH II: NHẦM LẪN CHÍNH ĐÁNG? 226 7. Bóng tối và hỗn loạn: bạn bè của kẻ thái nhân cách 230 Trường hợp Dave 255 MÀN III, CẢNH III: TRƯA GẶP NHAU NHÉ 256
KHI RẮN KHOÁC ÁO DOANH NHÂN 415 8. Tôi không phải kẻ thái nhân cách, tôi chỉ nói năng và hành động giống như thế thôi 261 Trường hợp Dave 299 MÀN IV: XUA TAN NGHI NGỜ 300 MÀN V, CẢNH I: ĐOÀN KẾT ĐỂ TỰ VỆ 306 9. Tự bảo vệ mình trước những kẻ thái nhân cách 312 Trường hợp Dave 351 MÀN V, CẢNH II: VÉN MÀN 352 10. Gián điệp ngầm 359 Trường hợp Dave 387 MÀN V, CẢNH III: TRỖI DẬY VÀ SUY TÀN 388 Lời cảm ơn 391 Chú dẫn 396 Danh mục phim tài liệu đề xuất 409
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI4NTM1Ng==